Over water lopen

Over water lopen

Matteüs 14, 22-33

Tijdens mijn vakantie in eigen land maakten we ook even een uitstapje over de grens naar Bad Bentheim. En daar ontdekten we plotseling achter het kasteel een plek die ons heel bekend voorkwam. Mooie oude keien langs een rotswand omhoog onder een oude eikenboom met de kasteelmuur op de achtergrond. Ja dit was de plek waar in de film van Herman Finkers opa op weg naar ‘De beentjes van Sint Hildegard’ in elkaar zakt en met een glimlach op zijn lippen komt te overlijden.

Opa was achter de geraniums vandaan gekomen en uitgebroken uit de sleur van zijn leven, en vooral een beetje gevlucht uit de beknellende zorg van oma. Samen met zijn ezel wilde hij naar naar de beentjes van Sint Hildegard. Hildegard von Bingen, de mystica uit de 11e eeuw, heeft de mensen toegeroepen: ‘Mens, word wie je bent!’ Daarbij had ze natuurlijk nog niet de uitwassen van het individualisme voor ogen, maar ze bedoelde daarmee: mens, wees zo menselijk als je maar kunt, maar ook: mens, stijg boven jezelf uit. Zie je menselijkheid onder ogen, maar zie vooral ook je goddelijkheid die jouw gegeven is.

Opa wilde zich niet langer zoals de leerlingen op het meer angstvallig achter de reling verstoppen, hij wilde net als Petrus over de reling stappen. En ook al zou hij uiteindelijk ten onder gaan, dan heeft hij toch een paar stappen over het water gelopen.

Mens, word wie je bent, zegt Hildegard von Bingen. En in ons evangelie zou zij misschien zeggen, mens, zie hoe je je achter de reling verstopt, maar probeer ook eens om over water te lopen.

Het is niet voor niets dat Petrus van alle leerlingen degene is die de sleutels in handen krijgt. Want niemand van de leerlingen is zoveel mens, en niemand wil zo ver boven zichzelf uitstijgen als Petrus. Als Jezus over het water naar hen toe komt lopen zegt hij: ‘Heer, als u het bent, zeg me dan dat ik over het water naar u toe moet komen.’

Hij wil zoveel mogelijk ‘godgelijk’ zijn, en tegelijkertijd valt hij telkens weer in het water. Hij belooft hoog en heilig dat hij desnoods met Jezus wil sterven, maar de haan heeft nog niet gekraaid of hij heeft Jezus alweer drie keer verloochend. Mens, word wie je bent – Petrus verkent het menszijn helemaal, van de hoogste hoogtes tot de diepste dieptes.

Hij zit met de andere leerlingen weggedoken achter de reling, maar terwijl de anderen een spook zien, ziet hij de mogelijkheid om opgetild te worden. ‘Heer, als u het bent, zeg me dan dat ik over het water naar u toe moet komen.’ – ‘Kom’, zegt Jezus en Petrus stapt overboord en daadwerkelijk lukt het hem om over het water te lopen.

In deze corona-tijd zitten we ook weggedoken achter de reling. We verstoppen ons voor elkaar, houden afstand, blijven binnen, we gaan op onmogelijke tijden boodschappen doen om de drukte te vermijden. Voor velen van ons wordt het na al die maanden ook heel benauwd, de muren komen op je af, en je vraagt je af of dat bootje waarin we ons verstoppen nou zoveel veiligheid biedt. Daarnaast heb je steeds meer mensen die zomaar uit die boot stappen. In een doorgeslagen individualisme claimen ze het recht om desnoods maar te zinken, ook al brengen ze daarmee ook anderen tot zinken. En terwijl ze 24 uur per dag op hun telefoon zitten nemen ze niet op als de GGD belt.

Mens, word wie je bent. Ja, we zitten weggedoken achter de reling, maar we doen boodschappen voor elkaar, we leren elkaar van heel andere kanten kennen, doordat we onze contacten op een andere manier moeten onderhouden krijgen onze verhoudingen een heel nieuwe dynamiek, opeens werken we op een nieuwe manier, we vieren heel anders vakantie dan we vroeger deden. – Terwijl we achter de reling zitten, lopen we toch ook over water.

We zien dat de oude manier van zakendoen in veel gevallen niet meer werkt, maar we zien ook dat er nieuwe ideeën ontstaan. We zien dat de oude marktwerking echt niet meer draagt, en dat je veel verder komt wanneer de dienstbaarheid voorop staat en niet het financieel voordeel. We zien dat het niet de grote bedrijven met de dikke bonussen zijn die ons verder brengen, maar dat we ons geld beter kunnen steken in de zorg en in allerlei andere manieren om er voor elkaar te zijn. – Kortom het wordt steeds duidelijker waar we over water kunnen lopen in plaats van te zinken.

In de film van Herman Finkers is opa achter de geraniums vandaan gekomen; en op weg gegaan omdat hij de roep van Hildegard von Bingen volgde: Mens, word wie je bent. – Natuurlijk duik je weg achter de reling. Je bent ziek, je ziet geen perspectief meer, de zorgen worden je veel te groot. Maar zie ook waartoe je geroepen bent. ‘Kom,’ zegt Jezus. Zie ook waar je opgetild wordt, en waar het je lukt om over water te lopen.

Ekkehard Muth, 9 augustus 2020