Mag het ietsje meer zijn

Mag het ietsje meer zijn

Lezing: Sirach15, 15-20.
Evangelie: Mattheus 5, 17-24.

‘Ik zal je niet slaan, maar ook niet strelen.
ik zal je niet bijten, maar ook niet kussen.
Ik zal je niet overweldigen, maar ook niet met je spelen.
Ik zal je niet doden, maar je ook niet laten leven. ‘

Deze versregels van de dichter Adriaan Morriën vind je nogal eens terug in preken over het Evangelie van vandaag. Ik heb het ook al eens eerder gebruikt, omdat ze eigenlijk heel goed de betekenis aangeven van dit stukje uit de Bergrede van Jezus. Deze passage hekelt hen die druk doende zijn met buitenkant en bijzaken, maar weinig oog hebben voor het hart van de wet: God eerbiedigen door mensen te respecteren.

Om het bij ‘ Gij zult niet doden te houden’ : Jezus brengt dit gebod tot zijn volle betekenis door te zeggen: ‘wie zijn broer/zus een kwaad hart toedraagt, die zal al uitgeleverd worden’. Je kunt iemand immers ook dood-praten of dood-zwijgen; een ander nooit serieus nemen, iemand verketteren: dat is ook dodelijk! Net zo dodelijk als doen dat iemand niet bestaat.

Jezus woorden zijn een sterk pleidooi voor oprechtheid. Hier in de kerk zitten, maar straks straal aan iemand voorbijlopen, zet grote vraagtekens achter je geloof. Geloof moet méér zijn dan het uitvoeren van fraaie rituelen; wetsbetrachting méér dan je houden aan kille regels. Het is zoals je misschien weleens in het ziekenhuis hebt meegemaakt: die en die verpleegkundige heb je het liefst, omdat zij/hij er met zijn hart bij is — bij die ander voel je je eigenlijk maar een nummer.

‘Mag het ietjes méér zijn?’ Dat is het waar het vandaag om gaat. Doe je alleen je plicht, of is je hart er ook bij? Voor die keuze sta je.

  • Je vult je belastingpapieren in, okay, maar ben je als staatsburger ook een sociaal wezen die met de talenten aan de samenleving bijdraagt?
  • Je laat je kind straks de Eerste Communie doen, mooi, maar zet je ook de volgende stappen, waardoor geloven verder kan groeien?
  • Je staat als partners geregistreerd in de boeken, correct, maar blijf je elkaar de nodige hartelijkheid en waardering geven, waardoor de trouw kan blijven?

Het is duidelijk: je leeft pas écht, als je verder komt dan pure plichtsbetrachting. God heeft de mens de vrijheid gegeven om zelf te kiezen. Hij heeft zijn wet gegeven, en dan begint het leven pas. Water en vuur….. leven en dood: het leven mag ook zinderen en kolken, schroeien en onstuimig te keer gaan…..

Voorbij de plichtbetrachting gaat het over het leven zelf, in al zijn intensiteit en ruimte. Jezus laat ons zien hoe vol je het leven kunt maken als je niet bij de letter van de wet blijft steken. Hij geeft ons in de Bergrede deze gulden regel mee: ‘Alles wat je wilt dat de mensen jou doen, doe dat ook voor hen. Dát is de wet en de profeten.’

En in deze geest is het gedicht van Morriën weleens als volgt herschreven:

‘Ik zal je niet slaan, ik zal je strelen en beschermen.
ik zal je niet bijten, maar ik zal je kussen en goede woorden zeggen.
Ik zal je niet overweldigen, maar met je spelen en het leven met je vieren.
Ik zal je niet doden, maar ik zal met je leven elke dag….. ‘

Joost Koopmans osa