Allerzielen 2020

Allerzielen 2020

Openbaring 21, 1-4

Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Je hoeft niet te sterven om daarnaar te verlangen. Hoe zou het toch zijn in deze tijd waar niets meer zo gaat zoals het altijd gegaan is? Hoe zou het toch zijn in deze tijd dat de ander er niet meer is? Waar het stil is in huis, en nog stiller omdat ook degene weg moeten blijven die anders het verdriet met jou hadden willen delen. Waar het huis waar je als kind gewoond hebt intussen leeggehaald is en verkocht. Waar het verdriet je zomaar kan overvallen. Hoe zou het toch zijn in deze tijd waar de wereld om je heen nog minder dan anders oog heeft voor jouw gemis?

Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, daar verlangen we naar. Misschien kan je je voorstellen dat onze overledenen overgegaan zijn naar een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Maar ook zonder dat je sterft is een nieuwe hemel en een nieuwe aarde een aantrekkelijk idee. De tranen uit je ogen gewist, geen dood meer, geen rouw, geen jammerklacht, geen pijn. En ga maar verder: geen oorlog, geen terreur zoals van de week in Frankrijk, geen uitbuiting, geen vluchtelingen. En dichter bij: geen corona, geen anderhalve meter afstand, geen je-kleinkinderen-niet-mogen-knuffelen, geen lockdown. – Maar een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.

Aan het einde van de hele bijbel, aan het einde van het kerkelijk jaar, op het moment dat we stilstaan bij het einde van het leven, en wanneer we ons bewust worden wat er nog allemaal eindig is in ons leven – aan het einde komt de bijbel niet met een einde, maar met een nieuw begin. In het een na laatste hoofdstuk is er geen sprake van een afronding, maar gaan de ramen en deuren juist open voor een nieuw vergezicht, een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.

Ik zet dat nu een beetje neer als iets opmerkelijks, maar zo verrassend is het eigenlijk niet, want de hele bijbel heeft het over niets anders dan een nieuw begin. Van de eerste tot de laatste bladzijde, van kaft tot kaft gaat het alleen maar over nieuwe vergezichten. De nieuwe hemel en de nieuwe aarde is niets nieuws, de nieuwe hemel en de nieuwe aarde zijn al lang begonnen.

Kijk maar naar al de momenten van nieuwe hemel en nieuwe aarde die je met je overleden man, met je overleden moeder, met je overleden dierbare hebt mogen meemaken. Kijk maar naar de herinneringen die jou juist na de dood af en toe doen glimlachen. Kijk maar naar hoe je door hem of haar geworden bent tot wie je bent. Al die keren waar de nieuwe hemel en de nieuwe aarde al zo vaak gingen oplichten.

Vandaag gedenken wij onze overledenen en we zetten hen in het licht omdat met hen de nieuwe hemel en de nieuwe aarde al lang oplichtte, en omdat we niet anders kunnen geloven dan dat zij de nieuwe hemel en de nieuwe aarde nu helemaal mogen proeven.

En vanuit de vergezichten die we met elkaar mochten delen kijken we uit naar de nieuwe vergezichten die ons te wachten staan. Dat we volhouden in ons verdriet en oog hebben voor wanneer de nieuwe hemel en de nieuwe aarde zich willen laten zien, hoe klein ook. Dat we volhouden in deze crisis omdat de vergezichten sterker zijn dan al die vervelende beperkingen. Dat we volhouden, dat we wellicht sterker uit deze tijd komen, en dat we dan nog helderder mogen zien hoe we in het groot en in het klein handen en voeten kunnen geven aan de nieuwe hemel en de nieuwe aarde.

Mogen we zo uitzien naar de nieuwe hemel en de nieuwe aarde die er al lang zijn en die nog zullen komen.

Ekkehard Muth, 1 november 2020